Blog / Rustig worden voor het slapengaan: 12 ideeën voor het laatste half uur
Het laatste half uur
Het laatste half uur van de dag bepaalt hoe de nacht verloopt, en het is precies het half uur waarin jij er het minst energie voor hebt. Dat is de eerlijke situatie. Deze twaalf ideeën vragen weinig van jou en zijn zo gekozen dat de energie langzaam zakt in plaats van dat je ertegenin moet duwen.
Kinderen kunnen slecht overschakelen. Van rennen naar slapen is een te grote stap, en hoe vaker jij zegt dat het nu tijd is om rustig te worden, hoe minder het lukt.
Wat wel werkt is voorspelbaarheid. Als de volgorde elke avond hetzelfde is, hoeft je kind niet te weten hoe laat het is: zijn lijf weet het al na drie stappen. Precies daarom is het handig om uit deze lijst twee of drie dingen te kiezen en die weken achter elkaar te herhalen, in plaats van elke avond iets anders te proberen.
De activiteiten hieronder staan op volgorde van het begin van de avond naar het moment dat het licht uitgaat. Je hoeft er echt niet meer dan twee of drie te gebruiken.
1
3-6 jaar5-10 min Geen rommelBewegen & uitdaging
Begin hiermee als er nog veel energie in zit. Je bouwt bewust een storm op en laat die uitrazen tot iedereen op de vloer ligt. Meegaan met de energie werkt beter dan ertegenin gaan, ook al voelt dat gek.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›2
3-7 jaar5-10 min Geen rommelFuzzie Friends-activiteiten
Ademen als een leeuw, een vogel of een schildpad. Je kind kiest zelf, en bij de schildpad wordt de ademhaling vanzelf langer. Dit is het meest gebruikte trucje uit onze eigen app, en dat is niet voor niks.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›3
4-7 jaar5-10 min Geen rommelFuzzie Friends-activiteiten
Tegenover elkaar zitten en ademen als elkaars spiegelbeeld. Het is een klein moment van rust en verbinding, en het duurt maar vijf minuten. Vooral fijn op avonden waarop de dag rommelig was.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›4
5-7 jaar5-10 min Geen rommelRust & ontspanning
Elk lichaamsdeel apart voelen en er een kaartje bij kiezen dat past. Voor kinderen die niet goed onder woorden krijgen wat er is, is dit vaak de eerste keer dat het lukt.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›5
4-7 jaar10-15 min Geen rommelRust & ontspanning
Zachte regen met je vingertoppen, storm met je vlakke handen, zon met grote cirkels. Aanraking werkt sneller dan praten en dit is de versie die ook voor peuters werkt.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›6
5-7 jaar10-15 min Geen rommelRust & ontspanning
Dezelfde vorm maar met letters, dus vanaf een jaar of vijf. Het is knuffelen, een spelletje en oefenen tegelijk, en het maakt het bed een fijne plek in plaats van een eindpunt.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›7
5-7 jaar20-30 min Geen rommelRust & ontspanning
Vijf boeken op tafel en je kind mag met alleen ja-of-nee-vragen uitvinden welke er wordt voorgelezen. Zo duurt het uitkiezen langer dan het voorlezen, maar het is wel het rustigste onderhandelen dat je ooit hebt gedaan.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›8
3-7 jaar10-20 min Geen rommelGezinsrituelen
Elke avond hetzelfde voorleesmoment, maar je kind kiest welk karakter erin voorkomt. De vaste vorm geeft rust, de eigen keuze geeft het gevoel van zeggenschap dat op deze tijd van de dag verrassend belangrijk is.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›9
4-10 jaar10-15 min Geen rommelGezinsrituelen
Drie dingen die vandaag leuk waren, op een kaartje, in een doosje. Na een paar weken heb je een doosje vol bewijs dat het een goed jaar was. Dit is de activiteit uit dit lijstje waar ik zelf het meest aan gehecht ben geraakt.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›10
2-7 jaar15-20 min Geen rommelMuziek & geluid
Eén simpel melodietje dat elke avond hetzelfde blijft, met een tekst die over vandaag gaat. Je hoeft absoluut niet te kunnen zingen, want je kind vindt jouw stem toch de beste.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›11
2-7 jaar10-15 min Geen rommelRust & ontspanning
Een knuffel op de buik die op en neer gaat met de ademhaling, en een verhaal over een bootje op zachte golven. Werkt vanaf twee jaar en is vaak de laatste stap voordat het licht uitgaat.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›12
3-7 jaar15-30 min Geen rommelSamen doen
Een verhaal dat langzamer wordt naarmate het vordert, zodat de ademhaling vanzelf meegaat. Als je er zelf bijna bij in slaap valt, doe je het goed.
Bekijk de uitleg stap voor stap ›Als het slapen structureel moeizaam gaat, is één activiteit niet genoeg. Op deze site staan uitgebreidere gidsen die dieper ingaan op het opbouwen van een avondritueel, op slaapregressie bij peuters en kleuters, en op wat je doet als je kind bang is in het donker.
Reken op twintig tot dertig minuten voor het hele ritueel, en begin met dimmen en schermen uitzetten ongeveer een uur voor bedtijd. Bij kinderen die moeilijk in slaap komen helpt het om die aanloop iets langer te maken en de volgorde elke avond exact hetzelfde te houden.
Aanraking en ademhaling werken het snelst. Iets tekenen op de rug van je kind, samen langzamer ademen dan normaal, of een lichaamsscan waarbij je elk lichaamsdeel apart voelt. Praten helpt minder goed, omdat het hoofd daar juist actief van wordt.
Breng het kind rustig en zonder gesprek terug, elke keer op dezelfde manier. Hoe minder er gebeurt bij het opstaan, hoe minder aantrekkelijk het wordt. Zorg daarnaast dat het ritueel zelf lang genoeg is, want opstaan is vaak een teken dat de afsluiting te snel ging.
Rustige beeldbegeleiding kan helpen als het echt kalm is en op een vast moment gebeurt, maar het is geen laatste stap voor het slapen. Zet schermen bij voorkeur een uur voor bedtijd uit en laat de laatste twintig minuten draaien om aanraking, stem en het donker.