Apps voor peuters en kleuters: zo kies je er een zonder reclame

Je zoekt een app voor je peuter of kleuter en de winkel toont duizenden titels. Bijna elke app belooft dat hij leuk, leerzaam en veilig is. Dit stuk helpt je zelf kiezen. Je vindt hier geen lijst met namen, want die is morgen alweer achterhaald: apps veranderen van voorwaarden, prijs en reclame zonder dat je het merkt.

Wat je wel krijgt: waar je op let, hoe je een app in vijf minuten zelf test en wat per leeftijd past. Wij maken zelf ook apps. Die staan helemaal onderaan in een apart blok, zodat je ziet wat van ons komt.

Waarom reclame en beloningslussen lastig zijn

Veel kinderapps verdienen geld met reclame, met aankopen of met gegevens. Dat bepaalt hoe de app is gebouwd. Gratis is daarom niet verdacht, maar de vraag waar de maker aan verdient is altijd de moeite waard.

Reclame is lastig om een simpele reden: een kind van 3 of 4 snapt meestal nog niet dat iets reclame is. Een filmpje voor extra munten of een knop naar een andere app voelt als een stukje van het spel. Jij vangt daarna op wat dat oplevert: de vraag om meer, een tik op de verkeerde plek, het gezeur.

Beloningslussen zijn het tweede probleem. Denk aan sterren, munten, dagelijkse beloningen, reeksen die je niet mag onderbreken en meldingen die je kind terugroepen. Ze zijn bedoeld om de app vaker en langer te laten gebruiken. Een peuter of kleuter kan daar weinig tegenover zetten, en een duidelijk einde wordt er een stuk lastiger van.

Je hoeft hier niet bang van te worden. Het is een reden om met open ogen te kiezen, en dat kost weinig moeite. Hoe wij erover denken lees je bij Slow Screen Time, onze kijk op schermtijd.

Leerzaam en educatief: wat het label zegt

Op veel kinderapps staat 'educatief' of 'leerzaam', ook op apps voor kinderen van 3, 4 en 5 jaar. Dat label is geen keurmerk. Elke maker mag het zelf op zijn app zetten, en het zegt niets over reclame, aankopen of beloningslussen. Een educatieve app met reclame heeft dezelfde nadelen als elke andere app met reclame.

Het label beschrijft ook een bedoeling en geen uitkomst. Een app kan bedoeld zijn om letters of cijfers te leren en toch vooral gaan over tikken voor een beloning. Of je kind er iets mee doet, zie je alleen door te kijken. Zo doe je dat:

• Speel samen. Zit erbij en laat je kind uitleggen wat het aan het doen is.
• Praat erover. Wat deed je net? Wat vond je leuk? Wat ging er mis? Zo hoor je snel wat er voor je kind gebeurt.
• Let op wat je kind ermee doet. Bedenkt het zelf iets, of tikt het steeds hetzelfde? Speelt het erna nog door met wat het zag? Of wil het vooral 'nog een keer' omdat er een beloning wacht?

Een app kan een leuke aanvulling zijn, maar vervangt voorlezen, praten, tekenen en buiten spelen niet.

Zo test je een app in vijf minuten

Doe dit voordat je kind de app krijgt. Je hebt alleen het apparaat en een kop thee nodig.

1. Speel zelf, met het geluid aan. Zijn er harde geluiden of flitsende beelden? Word je er zelf rustig van of juist onrustig?
2. Zoek de reclame en de koopknoppen. Zie je banners, filmpjes of knoppen naar andere apps? Vraagt de app om geld? Kijk ook op de pagina van de app in de winkel of daar aankopen in de app of advertenties staan.
3. Zoek de lokkertjes. Zijn er sterren, munten, dagelijkse beloningen of reeksen? Vraagt de app om meldingen aan te zetten? Laat dat dan uit.
4. Zoek de uitgang. Kan je kind zelf stoppen? Is er een terugknop en een natuurlijk einde, of start na elk spelletje meteen het volgende?
5. Zet de vliegtuigstand aan en kijk wat blijft werken. Zo weet je of de app ook zonder internet speelt. Lees ook wat de app van je vraagt: een account, een naam, een geboortedatum, toegang tot camera, microfoon of locatie?

Geef de app daarna pas aan je kind en speel de eerste keer samen. Op een iPad kun je zelf ook een paar dingen dichtzetten, zoals aankopen blokkeren en je kind met begeleide toegang in één app houden. Hoe dat werkt lees je bij de iPad instellen voor je kind. Zoek je eerst een apparaat? Dan helpt de tablet voor kinderen.

Wat past bij welke leeftijd

De tijden hieronder komen uit de Richtlijn Gezond Schermgebruik (2025), zoals we die uitleggen in onze gids over schermtijd voor kinderen. Schermtijd op school telt niet mee. Zie het als een verstandig uitgangspunt en niet als een harde grens.

2 en 3 jaar

Voor 2 tot 4 jaar noemt de richtlijn maximaal een half uur per dag. Tel filmpjes, tv en apps bij elkaar op. Wat past: een app die één ding tegelijk doet, met grote knoppen, zonder tekst en zonder dat er iets 'fout' kan gaan. Denk aan dieren aanwijzen, geluiden, een eenvoudige puzzel of kleuren. Houd het kort en zit erbij.

4 en 5 jaar

Voor 4 tot 8 jaar noemt de richtlijn maximaal een uur per dag. Kinderen van 4 en 5 willen zelf kiezen, volhouden en iets afmaken. Dan passen puzzels, tellen, tekenen, vormen en luisterverhalen. Zoek je een letters leren app of een cijfers leren app? Dezelfde vragen gelden: geen reclame, geen beloningslus, een duidelijk einde. Wees erbij bij een nieuwe app en laat daarna steeds meer los.

6 en 7 jaar

Ook hier maximaal een uur per dag. Je kind kan nu meer, leest soms zelf en wil spellen met meer uitdaging. Er komen ook vaker onderdelen bij die je op jongere leeftijd niet ziet: chat, online spelen met anderen, tekeningen of berichten delen. Zet die uit waar het kan, of kies een app zonder. Praat over wat je kind ziet en over wat het wel en niet deelt.

Samen spelen en het stoppen makkelijker maken

Stoppen is meestal het lastigste moment. Dat ligt zelden aan jou of aan je kind. Een peuter zit midden in iets en moet er ineens uit. Een paar dingen maken het zachter:

• Kondig het einde van tevoren aan. 'Nog twee keer, dan is het klaar.' Laat je kind zelf kiezen wat de laatste keer wordt.
• Kies een app met een natuurlijk einde, zoals een verhaal dat afloopt of een puzzel die af is. Midden in de actie stoppen is veel lastiger.
• Maak het einde rustig. Zeg samen gedag tegen de app en zet hem samen uit. Doe daarna iets met je lijf: een glas water halen, een liedje, een stukje dansen.
• Wees erbij. Zo kun je samen rustig afronden.

Komt er toch een driftbui? Dat hoort bij deze leeftijd. In een boze peuter kalmeren lees je wat dan helpt. En zoek je iets om te doen terwijl het scherm uit is, dan staan er meer dan 400 doe-ideeën klaar.

Waar vind je onafhankelijk advies?

Een app beoordelen is lastig als je de maker bent, en dat zijn wij voor onze eigen apps. Een tweede mening van iemand anders helpt dus.

Mediasmarties is een Nederlandse online gids met tips voor kinderen om te lezen, kijken, luisteren, spelen en maken. Je filtert er op leeftijd en soort media, en de gids wordt regelmatig bijgewerkt. Het is een andere organisatie dan wij, en daarom een goede plek voor een ander perspectief.

Onze eigen apps

Wij maken zelf apps voor jonge kinderen. Je leest dit dus van de maker. Daarom staat het in een eigen blok en niet in een lijstje met aanraders. Wat wij beloven kun je zelf nagaan: gebruik de vijf minuten hierboven ook voor onze apps.

Fuzzie Friends World, voor de iPad

Fuzzie Friends World is een rustige speelwereld voor kinderen van 3 tot 6 jaar, alleen voor de iPad (iPadOS 18 of nieuwer). Je kind kiest zelf een plek op de kaart: tellen, klanken, vormen, tekenen, puzzelen, yoga, luisteren en doen-alsof. Zo is het gebouwd:

• Zonder reclame en zonder losse aankopen in het spel.
• Geen sterren, reeksen of meldingen die je kind terug moeten lokken.
• Werkt zonder internet, zodra alles één keer op de iPad staat.
• Geen account. Voortgang, instellingen en tekeningen blijven op de iPad.
• 14 dagen gratis proberen, daarna € 4,99 per maand of € 39,99 per jaar.

World staat nog niet in de App Store. Het komt eraan. Op de pagina van Fuzzie Friends World lees je hoe je het als eerste hoort en hoe het abonnement werkt.

De Fuzzie Chill-app, voor de telefoon

De Fuzzie Chill-app is een luister-app met rustige verhalen voor kinderen van ongeveer 3 tot 6 jaar, voor iPhone en Android. Je kunt hem gratis downloaden. Er staat geen reclame in, er zijn geen aankopen in de app en de lange verhalen werken ook zonder internet. Meer lees je bij de Fuzzie Chill-app.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie voor ouders en vervangt geen pedagogisch advies. Richtlijnen, prijzen en voorwaarden van apps kunnen veranderen, controleer daarom altijd de actuele versie. Maak je je zorgen over je kind, praat dan met het consultatiebureau, de huisarts of een andere professional.